Prolaktyna - PRL

Opis badania prolaktyny we krwi

Badanie polega na pobraniu krwi z żyły, która następnie trafia do laboratorium w celu analizy. Celem jest określenie stężenia hormonu prolaktyny we krwi — hormonu produkowanego przez przedni płat przysadki mózgowej.

Prolaktyna (PRL) odpowiada za wiele istotnych funkcji biologicznych w organizmie kobiet i mężczyzn. Choć najczęściej kojarzona jest z laktacją, prolaktyna wpływa również na układ hormonalny, płodność, a także na zdrowie psychiczne i odporność.

Prolaktyna reguluje m.in.:

• produkcję mleka po porodzie,
• cykl menstruacyjny i poziom estrogenów u kobiet,
• poziom testosteronu i funkcje seksualne u mężczyzn,
• odpowiedź organizmu na stres,
• pracę układu odpornościowego.

Kiedy wykonać badanie prolaktyny?

Badanie prolaktyny warto wykonać, gdy występują:

U kobiet:

• zaburzenia cyklu miesiączkowego,
• brak miesiączki,
• problemy z zajściem w ciążę,
• mlekotok (wydzielina z piersi poza laktacją),
• brak laktacji  po porodzie,
• bóle głowy i zaburzenia widzenia,
• bolesność piersi, obrzmienie, uczucie napierania.

U mężczyzn:

• spadek libido,
• zaburzenia erekcji,
• niepłodność,
• ginekomastia (powiększenie gruczołów piersiowych),
• przewlekłe zmęczenie lub obniżony nastrój.

U obu płci:

• przewlekły stres i zaburzenia snu,
• nagłe wahania nastroju lub stany depresyjne.

Jakie choroby diagnozuje badanie?

Niski poziom prolaktyny (hipoprolaktynemia), występuje stosunkowo rzadko. Stan ten może wskazywać na zaburzenia pracy przysadki mózgowej, takie jak urazy, guzy lub choroby, które prowadzą do obniżenia produkcji prolaktyny. 

Podwyższony poziom prolaktyny może być efektem:

• ciąży i karmienia piersią,
• niedoczynności tarczycy,
• guzów przysadki (np. prolactinoma).

Jak przygotować się do badania prolaktyny?

Badanie zaleca się wykonać rano — na czczo, między godziną 7:00 a 10:00, po minimum 2 godzinach od przebudzenia.

Badanie prolaktyny u kobiet najlepiej przeprowadzić między 2. a 5. dniem cyklu miesiączkowego. Pozwoli to uzyskać najbardziej miarodajne wyniki.

• Wynik badania dostępny jest w ciągu 3. dni roboczych. 
• Możliwość odbioru wyniku w recepcji wybranej placówki bądź online, w zależności od polityki danej placówki. 

Informację odnośnie odbioru wyników badań w zależności od placówki >> Sprawdź TUTAJ

Normy prolaktyny

Prawidłowe wartości referencyjne:

• u kobiet: 20 ng/ml
• u mężczyzn: 15 ng/ml

*Powyższe wartości są orientacyjne i mogą się różnić w zależności od laboratorium, w którym wykonywane jest badanie.

Czynniki mogące zaburzyć wynik badania

Prolaktyna jest hormonem bardzo wrażliwym na bodźce zewnętrzne. Wynik mogą zaburzyć:

• stres fizyczny lub emocjonalny,
• niewyspanie się lub zbyt mało snu,
• intensywny wysiłek fizyczny,
• wysokobiałkowe lub obfite posiłki,
• stymulacja brodawek piersiowych,
• niektóre leki,
• alkohol i kofeina,
• niedawny stosunek seksualny (krótkotrwale podnosi PRL).

Jak postępować w przypadku nieprawidłowego wyniku badania?

W przypadku nieprawidłowych wyników zaleca się konsultację z lekarzem, w celu ich dokładnego omówienia. W zależności od przyczyny lekarz wdroży odpowiednie leczenie lub skieruje na dalszą konsultację specjalistyczną.

Do jakich lekarzy należy się zgłosić?

• Ginekolog-endokrynolog
• Androlog
• Neurolog
• Internista